اهرم و مارجین

اهرم و مارجین

## پنج عدد که نباید یکی فرض شوند پس از تعیین Risk Amount در درس ۳، باید میان پنج مفهوم مرز روشن بگذاریم: Position Size مقدار دارایی یا قرارداد است؛ Notional Exposure ارزش اسمی موقعیت را نشان می‌دهد؛ Leverage رابطه‌ای است که امکان کنترل Exposure بزرگ‌تر با سرمایه یا وثیقه کمتر را فراهم می‌کند؛ Margin سرمایه‌ای است که برای باز نگه‌داشتن موقعیت طبق قواعد ارائه‌دهنده خدمت درگیر می‌شود؛ و Risk at Stop زیان پولی برآوردشده در فاصله Entry تا Stop است. این اعداد با هم مرتبط‌اند، اما مترادف نیستند. Maximum Available Leverage سقفی است که کارگزار یا صرافی اجازه می‌دهد، نه هدفی که معامله‌گر باید به آن برسد. Effective Leverage یا نسبت Exposure مؤثر به Equity، تصویری ساده‌تر از فشار واقعی موقعیت بر حساب می‌دهد: `Effective Leverage = Notional Exposure / Equity` اگر Equity برابر ۱۰٬۰۰۰ دلار و Exposure اسمی برابر ۵۰٬۰۰۰ دلار باشد، اهرم مؤثر ۵ برابر است. وجود سقف مجاز ۵۰ یا ۱۰۰ برابر این محاسبه را تغییر نمی‌دهد؛ معامله‌گر در این مثال عملاً Exposure معادل پنج برابر Equity دارد. ## مارجین، هزینه یا حد زیان نیست فرض کنید برای موقعیت اسمی ۵۰٬۰۰۰ دلاری، Margin Requirement فرضی ۲٪ باشد: `Required Margin = 50,000 × 0.02 = 1,000 dollars` این ۱٬۰۰۰ دلار مبلغ وثیقه موردنیاز برای موقعیت است، نه پیش‌بینی زیان و نه کارمزد معامله. اگر Position Size و فاصله Stop طوری انتخاب شده باشند که زیان برنامه‌ریزی‌شده در Stop تقریباً ۱۵۰ دلار باشد، Risk at Stop همان حدود ۱۵۰ دلار پیش از Spread، Commission، Gap و Slippage است؛ با آن‌که Used Margin برابر ۱٬۰۰۰ دلار است. حالت معکوس نیز مهم است. Margin Requirement پایین می‌تواند اجازه Exposure بسیار بزرگ بدهد. برای مثال، با الزام مارجین فرضی ۱٪، موقعیت ۱۰۰٬۰۰۰ دلاری فقط ۱٬۰۰۰ دلار مارجین اولیه می‌خواهد؛ اما حرکت ۱٪ قیمت در خلاف جهت، پیش از جزئیات ابزار و هزینه‌ها، اثری معادل حدود ۱٬۰۰۰ دلار بر ارزش موقعیت دارد. مارجین کم به معنای ریسک بازار کم نیست. ## Exposure و حساسیت به حرکت قیمت دو معامله‌گر هر یک Equity برابر ۱۰٬۰۰۰ دلار دارند. معامله‌گر الف Exposure اسمی ۱۰٬۰۰۰ دلار و معامله‌گر ب Exposure اسمی ۱۰۰٬۰۰۰ دلار گرفته است. اهرم مؤثر آنان به‌ترتیب ۱ و ۱۰ برابر است. در ابزاری که تغییر درصدی مستقیماً بر ارزش موقعیت اثر کند، حرکت نامطلوب ۰٫۵٪ تقریباً ۵۰ دلار بر موقعیت الف و ۵۰۰ دلار بر موقعیت ب اثر دارد؛ قبل از هزینه‌ها و با فرض رابطه خطی ساده. این مقایسه نمی‌گوید زیان نهایی ب حتماً ۵۰۰ دلار است. اگر Stop معتبر او پیش از آن فعال شود، زیان برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند کمتر باشد؛ اگر Gap یا Slippage رخ دهد، زیان تحقق‌یافته می‌تواند بیشتر شود. Exposure حساسیت به حرکت قیمت را تعیین می‌کند؛ فاصله Stop و اندازه موقعیت با هم Risk at Stop را شکل می‌دهند. اهرم به‌تنهایی محل ابطال تحلیل یا زیان Stop را تعیین نمی‌کند. ## Used Margin، Free Margin و تحمل حساب Used Margin بخشی از منابع حساب است که طبق قواعد پلتفرم برای موقعیت‌های باز درگیر شده است. Free یا Available Margin به‌طور مفهومی ظرفیتی است که پس از درنظرگرفتن Equity جاری و مارجین مصرف‌شده باقی می‌ماند. با افزایش زیان شناور، Equity کاهش می‌یابد و Available Margin می‌تواند کوچک شود؛ بنابراین حسابی با Exposure بسیار بالا فضای کمتری برای نوسان نامطلوب، افزایش مارجین لازم یا بازکردن موقعیت تازه دارد. Margin Level معمولاً نسبتی میان Equity و Used Margin است، اما تعریف دقیق، آستانه هشدار و Margin Closeout بین کارگزاران، صرافی‌ها، حوزه‌های قضایی و انواع حساب متفاوت است. این درس عدد جهانی برای Margin Call یا Liquidation تعیین نمی‌کند. معامله‌گر باید مشخصات حساب و ترتیب بستن اجباری موقعیت‌ها را از منبع رسمی همان ارائه‌دهنده بررسی کند. Liquidation یا Margin Closeout سازوکار مدیریت ریسک ارائه‌دهنده خدمت است، نه Stop شخصی معامله‌گر. اتکا به بسته‌شدن اجباری به‌جای Stop یعنی کنترل زمان و قیمت خروج به قواعد بیرونی سپرده شده است. حتی Stop ثبت‌شده نیز قیمت دقیق خروج را تضمین نمی‌کند؛ Gap، کمبود نقدشوندگی یا Slippage می‌تواند زیان واقعی را از عدد برنامه‌ریزی‌شده بیشتر کند. ## یک خوانش عملی پیش از سفارش پیش از ورود، پنج پرسش را جدا پاسخ دهید: ارزش اسمی Exposure چقدر است؟ نسبت آن به Equity چند برابر است؟ Margin Requirement این نماد و حساب چیست؟ فاصله Entry تا Stop با Position Size انتخاب‌شده چند واحد پولی ریسک می‌سازد؟ و اگر قیمت جهش کند، آیا حساب هنوز ظرفیت اجرای بدتر از برنامه را دارد؟ ممکن است معامله‌ای مارجین کافی داشته باشد اما با سیاست ریسک ناسازگار باشد. همچنین ممکن است معامله‌ای با Risk at Stop کوچک، سهم نامتناسبی از Available Margin را مصرف کند و توان مدیریت سایر موقعیت‌ها را کاهش دهد. تأیید یکی جای بررسی دیگری را نمی‌گیرد. ### جمع‌بندی تصمیمی مارجین پاسخ می‌دهد «برای نگهداری این Exposure چه وثیقه‌ای لازم است؟»؛ Risk at Stop پاسخ می‌دهد «اگر فرض معامله در محل ابطال رد شود، زیان برنامه‌ریزی‌شده تقریباً چقدر است؟» سقف اهرم پیشنهادی برای مصرف نیست و دسترسی به قدرت خرید، مجوز افزایش ریسک محسوب نمی‌شود.

اهرم و مارجین

تمرین