ریسک کل حساب، Exposure و هم‌بستگی

ریسک کل حساب، Exposure و هم‌بستگی

## وقتی سه معامله، سه ریسک مستقل نیستند محاسبه درست حجم هر سفارش فقط نخستین لایه کنترل است. Individual Trade Risk زیان برنامه‌ریزی‌شده همان معامله در Stop است؛ Open Risk جمع ریسک موقعیت‌های باز طبق فرض‌های ثبت‌شده؛ Total Planned Risk می‌تواند ریسک سفارش‌های معلق و موقعیت‌های باز را نیز طبق سیاست حساب پوشش دهد. Notional Exposure ارزش اسمی، Directional Exposure جهت حساسیت، Margin Usage سرمایه درگیر طبق قواعد Venue و Concentration سهم نامتناسب یک نماد یا عامل از حساب است. این واژه‌ها قابل جایگزینی نیستند. حسابی با Equity برابر ۱۰٬۰۰۰ دلار سه معامله باز دارد و Risk at Stop هرکدام ۱۰۰ دلار است. موجودی ساده ریسک باز `100+100+100=300` دلار یا `300/10000=3%` Equity جاری است. این جمع برای دیدن تعهدات ضروری است، اما هم‌بستگی، Gap، Slippage، تغییر Equity، ابزار غیرخطی یا تفاوت Fill را مدل نمی‌کند. عدد ۳٪ نیز توصیه سقف عمومی نیست؛ فقط خروجی این مثال است. اگر Equity به‌سبب P&L شناور تغییر کند، درصد ریسک نسبت به Equity جاری نیز تغییر می‌کند. همچنین Stopها ممکن است هم‌زمان یا در قیمت‌هایی بدتر اجرا شوند. بنابراین جدول Open Risk باید زمان محاسبه، مبنای Equity و فرض اجرای آن را روشن کند. ## عامل پنهان پشت نام‌های متفاوت Long در EURUSD، Long در GBPUSD و Short در USDCHF ممکن است در برخی شرایط همگی حساسیتی هم‌جهت نسبت به تضعیف USD بسازند. سه Symbol لزوماً سه شرط مستقل نیست. این مثال ضریب ثابتی ادعا نمی‌کند: رابطه می‌تواند با زمان، تایم‌فریم، رژیم نوسان و خبر تغییر کند یا موقتاً واگرا شود. هدف، یافتن Common Factor است نه حفظ‌کردن یک Correlation تاریخی. در Crypto نیز Long هم‌زمان BTC، ETH و یک دارایی High-beta می‌تواند در فروش گسترده بازار سه Stop را زیر فشار بگذارد، حتی اگر Setupهای نموداری جدا باشند. شدت و پایداری رابطه معلوم نیست، اما سناریوی شوک مشترک باید پیش از سفارش تازه دیده شود. XAUUSD و موقعیت‌های FX حساس به USD گاهی محرک‌های کلان مشترک دارند؛ رابطه طلا و دلار دائمی یا الزاماً معکوس نیست. نرخ واقعی، ریسک ژئوپلیتیک، نقدشوندگی و واکنش خبر می‌توانند رابطه را ضعیف یا معکوس کنند. کنترل حساب باید بر سناریوهای معقول تکیه کند، نه بر وعده هم‌بستگی ثابت. ## ریسک Stop برابر، ردپای حساب متفاوت Trade A ارزش اسمی ۵۰٬۰۰۰ دلار و Risk at Stop برابر ۱۰۰ دلار دارد؛ Trade B ارزش اسمی ۱۵٬۰۰۰ دلار و همان ریسک Stop. برابری ۱۰۰ دلار فقط پیامد برنامه‌ریزی‌شده رسیدن به Stop را هم‌مقیاس می‌کند. A می‌تواند Margin بیشتری مصرف کند، پیش از Stop حساسیت پولی متفاوتی داشته باشد و در Gap یا بازار کم‌عمق رفتار دیگری نشان دهد. نوع ابزار و قرارداد نیز اهمیت دارد. به‌همین دلیل دو ستون در Risk Inventory لازم‌اند: «اگر Stop طبق فرض اجرا شود چه زیانی داریم؟» و «چه اندازه Exposure و منابع حساب تا آن زمان درگیر است؟» یکی جای دیگری را تأیید نمی‌کند. ## خطای Netting ظاهری داشتن دو جهت مخالف به معنای خنثی‌شدن کامل نیست. Long یک Index و Short سهمی از همان بازار Beta یکسان ندارند؛ Stopها در زمان‌های متفاوت فعال می‌شوند؛ Correlation تغییر می‌کند؛ عمق بازار و Slippage متفاوت است. حتی دو Position روی یک عامل ممکن است اندازه یا ارز تسویه متفاوت داشته باشند. Net Exposure ساده می‌تواند یک نما بدهد، اما Gross Exposure و ریسک هر Leg باید باقی بماند. اگر یک سمت زودتر Stop شود، Hedge ظاهری از بین می‌رود و سمت دیگر باز می‌ماند. خنثی‌سازی باید در Scenario بررسی شود، نه فقط با علامت مثبت و منفی Notional. ## کنترل پیش از افزودن معامله پیش از سفارش تازه، فهرست کنید: Open Risk فعلی؛ Risk معامله جدید؛ هم‌جهتی Long/Short؛ عامل کلان یا دارایی مشترک؛ اثر بر Used و Free Margin؛ تمرکز در نماد، Sector یا Venue؛ و سناریویی که چند Stop با هم یا بدتر از برنامه اجرا شوند. سپس تصمیم باید با سیاست اختصاصی حساب مقایسه شود؛ این درس درصد جهانی Portfolio Risk تعیین نمی‌کند. خطای رایج آن است که معامله‌گر چون هر سفارش «فقط یک درصد» ریسک دارد، تعداد نامحدودی از Setupهای مشابه می‌پذیرد. کنترل معامله منفرد سقف تجمیعی نمی‌سازد. خطای معکوس نیز این است که هر Correlation تاریخی را قطعی بداند و معامله‌های واقعاً متفاوت را یکی حساب کند. پاسخ حرفه‌ای، ثبت فرض و Stress Scenario است. ### خروجی حساب‌محور قبل از هر Yes/No معاملاتی، دو پرسش مطرح است: آیا خود معامله درست Size شده و آیا حساب پس از افزودن آن همچنان ساختار ریسک قابل‌قبولی دارد؟ پاسخ اول بدون دوم ناقص است.

ریسک کل حساب، Exposure و هم‌بستگی

تمرین